مقدمه: روغن پوست و آب مرکبات حاوی فوروکومارین (پسورالن) است که می تواند باعث فیتوفوتودرماتیت شود. اگر واکنش فیتوفوتودرماتیت خفیف باشد ممکن است خود را فقط به صورت هیپرپیگمانتاسیون (بدون سوزش، خارش، درد، وزیکول و تاول) نشان دهد. هدف از این پژوهش مطالعه توصیفی بیماران مبتلا به هیپرپیگمانتاسیون پشت دست ها بود.
روش اجرا: از دهم دی ماه 1382 تا شانزدهم اردیبهشت ماه 1383، 32 بیمار با هیپرپیگمانتاسیون ناحیه پشت دست ها (خصوصا بین انگشتان) به کلینیک پوست شهرستان جهرم مراجعه کردند.
یافته ها: تمام بیماران مونث و میانگین سنی آن ها 21.4 سال بود. هیچ کدام از بیماران شکایتی از سوزش- خارش و درد نداشتند و فاقد شرح حالی از قرمزی، وزیکول و تاول قبل از ظهور هیپرپیگمانتاسیون بودند. 31 بیمار (97%) قبل از ایجاد ضایعه ها، نارنج آب گرفته بودند، به طوری که 16 بیمار (50%) چند روزه (میانگین زمانی 7.63 روز) قبل از شروع ضایعه ها مقدار زیادی نارنج آب گرفته بودند و 7 بیمار (22%) علاوه بر نارنج، آب مرکبات دیگر را (مانند پرتقال یا لیمو خارکی) نیز گرفته بودند. فقط ضایعه های یک بیمار (3%) یک هفته پس از گرفتن آب لیمو خارکی ایجاد شده بود.
نتیجه گیری: فیتوفوتودرماتیت به دنبال تماس با مرکبات می تواند منجر به هیپرپیگمانتاسیون پشت دست ها شود.